การบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็กแบบมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน 

รูปแบบ การบริหารจัดการใจประสานใจของโรงเรียนบ้านคลองแรด

DSC04283_resize 

            ผู้เขียนมีโอกาสติดตามหัวหน้าผู้ตรวจราชการกระทรวงศึกษาธิการ ( ดร. สมบัติสุวรรณพิทักษ์)    ได้พบเห็นรูปแบบการบริหารจัดการของโรงเรียนบ้านคลองแรด ซึ่งเป็นโรงเรียนขนาดเล็กที่จัดการศึกษาแบบมีส่วนร่วมได้เป็นอย่างดี  เป็นที่น่าประทับใจ  ตลอดทั้งการสร้างสรรค์กิจกรรมเพื่อการระดมทรัพยากรเพื่อนำมาพัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษาของโรงเรียน  จึงอยากนำมาถ่ายทอดไว้เพื่อเป็นสถานศึกษาแบบอย่าง 

            โรงเรียนบ้านคลองแรด สังกัด เขตพื้นที่การศึกษากระบี่  สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ  ตั้งอยู่ หมู่ที่ 5  ตำบลแหลมสัก  อำเภออ่าวลึก  จังหวัดกระบี่   จัดการศึกษา ระดับชั้นอนุบาล 1  ถึง ชั้นประถมศึกษา ปีที่ 6   ในปีการศึกษา 2553 มีนักเรียน  60  คน  ข้าราชการครู (ผู้สอนและ ผู้บริหาร)  4 คน  พนักงาน  1 คน  มี นางสาวอมรรัตน์  นาคทอง เป็นผู้อำนวยการสถานศึกษา

             ผู้อำนวยการสถานศึกษาได้เล่าถึงหลักการบริหารจัดการว่ามีการดำเนินการ ภายใต้หลักการที่สำคัญ  ดังนี้

  • ทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องร่วมเป็นเจ้าของและช่วยกันพัฒนาสถานศึกษา บนหลักของการให้เกียรติ เชื่อใจ  ไว้วางใจ ร่วมรับผิดและรับชอบร่วมกัน ( รู้บทบาท  รู้เวลา  รู้หน้าที่ ดำเนินงานได้ทันที โดยไม่ต้องสั่งการ)
  • คณะกรรมการสถานศึกษา  ร่วมกำหนดแนวทางพัฒนาสถานศึกษา และรับผิดชอบดูแลอาคารสถานที่  สภาพแวดล้อม  การประสานงานเครือข่ายผู้ปกครองDSC04274_resize  การจัดกิจกรรมร่วมกับชุมชน  และประชาสัมพันธ์กิจกรรมต่าง ๆ ของโรงเรียน
  • เครือข่ายผู้ปกครองนักเรียน   ผู้ปกครองนักเรียนทุกคนเป็นสมาชิกเครือข่ายผู้ปกครอง รับผิดชอบ ดูแลและเฝ้าระวังนักเรียนจากอุบัติเหตุ  อุบัติภัย ที่อาจเกิดแก่นักเรียน ในขณะอยู่ที่บ้านหรือในชุมชน  โดยจะประชุมวางแนวดำเนินการร่วมกับครูประจำชั้น ภาคเรียน ละ 2 ครั้ง
  • ชุมชน และภูมิปัญญาท้องถิ่น ดูแลจัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามหลักสูตรท้องถิ่น และวิถีชีวิต เพื่อปลูกจิตสำนึกรักบ้านเกิด
  • สถาบันทางศาสนา(สำนักสงฆ์) ดูแลช่วยเหลือด้านการอบรมศีลธรรม ทั้งในรูปของการนำนักเรียนพบพระ และนิมนต์พระมาพบนักเรียน
  • คณะครู ทำหน้าที่หลักในการออกแบบ และจัดกิจกรรมพัฒนาคุณภาพผู้เรียนตามศักยภาพและความแตกต่างระหว่างบุคคลของโรงเรียน
  • โรงเรียนจัดทำโครงการครูท้องถิ่น โดยการจัดจ้าง และขอความร่วมมือรุ่นพี่ที่ประสบความสำเร็จและเป็นตัวอย่างอันดี มาทำหน้าที่ครูอัตราจ้าง และวิทยากรท้องถิ่น เพื่อให้นักเรียนได้เห็นตัวอย่างอันดี
  • ผู้อำนวยการ  ดูและ ประสานงาน ฝ่ายต่าง ๆ เน้นหลักการทำงานร่วมกันด้วยความเป็นกัลยาณมิตร ทุกคนเป็นทีมงาน ที่ทำงานร่วมกันอย่างสุขกาย  สบายใจ  ได้ผลงานตามเป้าหมาย  โดยมีเป้าหมายในการพัฒนาคุณภาพผู้เรียน เน้นการเรียนรู้ตามศักยภาพให้ผู้เรียนทุกคน อยู่ร่วมกันด้วยความรู้รักสามัคคี  มีวินัย ใฝ่เรียนรู้  สู้งาน  รักบ้านเกิด

 

โครงการสวนปาล์ม สามประสาน 

 

              เนื่องจากโรงเรียนบ้านคลองแรดเป็นโรงเรียนขนาดเล็ก งบประมาณจากเงินอุดหนุน มีน้อย  ไม่สามารถนำมาใช้เพื่อการพัฒนาได้มากนัก  แต่โรงเรียนDSC04280_resizeมีสวนปาล์มน้ำมัน สร้างเงินรายได้ ในการบริหารจัดการเพื่อการพัฒนาคุณภาพ การจัดการศึกษาของโรงเรียน โดยบริหารจัดการสวนปาล์มน้ำมัน ทั้งในส่วนของเงินรายได้ และการเป็นแหล่งเรียนรู้ ให้เกิดประโยชน์สูงสุดในส่วนของเงินรายได้ นำมาใช้ในการพัฒนาคุณภาพการศึกษา โดยการจัดสาธารณูปโภคที่จำเป็น  จัดซื้อสื่อ อุปกรณ์การเรียน  จัดจ้างครูท้องถิ่น  และจัดสรรเป็นกองทุนบำรุงรักษาสวนปาล์ม การบริหารจัดการอยู่ในรูปของคณะกรรมการโรงเรียน  กรรมการสถานศึกษา และ เครือข่ายผู้ปกครองในส่วนของการเป็นแหล่งเรียนรู้  โรงเรียนจัดสรร ให้นักเรียน  ผู้ปกครอง  และครูประจำชั้น รับผิดชอบดูแล บำรุงรักษา สวนปาล์มน้ำมัน เป็นกลุ่มย่อย กลุ่มละ 15- 20  ต้น   นักเรียนได้เรียนรู้การดูแลรักษา  การเก็บเกี่ยว  การเพิ่มผลผลิต จากการแนะนำดูแลของผู้ปกครอง และครู  รวมทั้งวิทยากรจากท้องถิ่น   จัดการเรียนรู้โดยบูรณาการในกลุ่มสาระการเรียนรู้ต่าง ๆ ทำให้ทุกคนตระหนักร่วมกันถึงคุณค่าของสวนปาล์มโรงเรียน ที่มีต่อการพัฒนาคุณภาพการการศึกษา  สวนปาล์มจึงมีลักษณะเป็นสวนปาล์มสามประสาน คือ สามฝ่ายร่วมกันดูแล  บำรุงรักษา  เรียนรู้ และใช้ประโยชน์ร่วมกัน

 

 

ข้อเสนอแนะจากหัวหน้าผู้ตรวจราชการกระทรวงศึกษาธิการ  ( ดร. สมบัติ สุวรรณพิทักษ์)

DSC04278_resize 

  1. ชื่นชมการพูดภาษาถิ่นของผู้ปกครอง ชุมชนที่มาต้อนรับ และเสนอแนะว่าเป็นหน้าที่ของสถานศึกษาต้องปลูกฝังให้เด็กรุ่นใหม่ได้พูดภาษาถิ่นได้ โยให้เด็กได้เกิดความภูมิใจในวัฒนธรรมเดิมของบรรพบุรุษของตนเอง   
  2. ชื่นชม  ความร่วมมือของคณะกรรมการสถานศึกษา  สามารถนำไปเป็นต้นแบบได้  มีการแบ่งหน้าที่ความรับผิดชอบ  ซึ่งเป็นการทำงานด้วยใจ    จริง ๆ แล้ว โรงเรียนเป็นของชุมชน  ชุมชนจึงควรเข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาสถานศึกษา  เพราะผู้ที่เข้ามาศึกษา ก็คือบุตรหลานในชุมชนนั้นเอง     
  3. การที่ชุมชนเข้ามาเป็นผู้ดูแลสวนปาล์ม  และให้นักเรียนเข้ามามีส่วนร่วมในการรับผิดชอบในสวนปาล์มด้วยนั้น   เป็นการฝึกให้นักเรียนได้ทำงาน  ฝึกความอดทน  ทำให้นักเรียนมีความรับผิดชอบ  

------------------------------------------------------------------

         

                                                 กัลยา   เพ็ชรหึง
นักวิชาการศึกษา ชำนาญการ